สภาพคล่องทางการเงินคืออะไร? สำคัญอย่างไร พร้อมวิธีบริหารเงินไม่ให้สะดุด

หลายคนทำงานหาเงินเพื่อต้องการซื้อรถยนต์ ซื้อบ้าน หรือซื้อทรัพย์สินมีค่าเพื่อเป็นรางวัลให้แก่ตนเอง จนละเลยสิ่งที่เรียกว่าสภาพคล่องทางการเงินไป ทำให้ต้องกู้หนี้ยืมสินโดยไม่จำเป็นเมื่อต้องการใช้เงินด่วน บทความนี้จะมาให้ความรู้กันว่าสภาพคล่องทางเงินคืออะไร และทำไมถึงสำคัญกับทุกคน

Key Takeaway

•   สภาพคล่องทางการเงิน (Liquidity) คือความสามารถในการมีเงินสดหรือสินทรัพย์ที่สามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้เพียงพอและทันเวลา เพื่อรองรับค่าใช้จ่ายและภาระหนี้ที่ถึงกำหนด
•   สภาพคล่องทางการเงินเป็นเหมือนกันชน ที่ช่วยให้ทั้งบุคคลและธุรกิจจ่ายค่าใช้จ่ายได้ตรงเวลา รับมือเหตุฉุกเฉินทางการเงินได้
•   หากขาดสภาพคล่องทางการเงินจะส่งผลกระทบต่อค่าใช้จ่ายพื้นฐานในชีวิตประจำวัน และการจ่ายหนี้สินได้
•   การมีเงินสำรองฉุกเฉินประมาณ 3-6 เดือนของค่าใช้จ่าย เป็นหนึ่งในแนวทางที่ช่วยเสริมสภาพคล่องและเตรียมพร้อมรับมือเหตุการณ์ไม่คาดคิด

สารบัญบทความ 

•   สภาพคล่องทางการเงินคืออะไร?
•   ทำไมสภาพคล่องทางการเงินถึงสำคัญ?
•   ควรมีสภาพคล่องทางการเงินเท่าไหร่ถึงจะเหมาะสม?
•   หากขาดสภาพคล่องทางการเงินจะเกิดอะไรขึ้น
•   สัญญาณที่บ่งบอกว่าขาดสภาพคล่องทางการเงิน มีอะไรบ้าง?
•   วิธีเช็กสภาพคล่องทางการเงิน ทำยังไง?
•   วิธีจัดการสภาพคล่องทางการเงินให้พร้อมรับมือทุกสถานการณ์
•   ตัวอย่างของการมีสภาพคล่องที่ดี
•   สภาพคล่องทางการเงินเรื่องที่ทุกคนควรรู้ พร้อมแนะนำตัวช่วยยามฉุกเฉินให้กับคุณ
•   คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

สภาพคล่องทางการเงินคืออะไร?

สภาพคล่องทางการเงิน (Liquidity) คือความสามารถของบุคคลหรือธุรกิจในการเปลี่ยนสินทรัพย์ ให้เป็นเงินสดได้อย่างรวดเร็ว โดยสูญเสียมูลค่าน้อยที่สุด เพื่อใช้ชำระหนี้และค่าใช้จ่ายที่ถึงกำหนดในระยะสั้น ได้อย่างเพียงพอและทันเวลา สำหรับสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องทางการเงินสูงนั้น ได้แก่ เงินสด และเงินฝาก รองลงมา คือ หลักทรัพย์ที่ขายได้เร็ว ส่วนสินค้าคงคลังหรือทรัพย์สินถาวรจะมีสภาพคล่องต่ำกว่า อย่างไรก็ตามในเชิงธุรกิจการมีสภาพคล่องทางการเงินที่เหมาะสม ก็จะช่วยให้รับมือเหตุฉุกเฉินได้ดี รักษาความเชื่อมั่นจากคู่ค้า และเข้าถึงเงินฉุกเฉินได้ด้วยเช่นกัน 

ทำไมสภาพคล่องทางการเงินถึงสำคัญ?

สภาพคล่องทางการเงินเป็นเหมือนกันชน ที่ช่วยให้ทั้งคนและธุรกิจจ่ายค่าใช้จ่ายได้ตรงเวลา E รับมือเหตุฉุกเฉินทางการเงินได้ โดยในการใช้ชีวิตประจำวัน สภาพคล่อง คือการมีเงินพอสำหรับค่าครองชีพ ใช้จ่ายยามฉุกเฉิน ไม่ต้องพึ่งพาหนี้ดอกเบี้ยสูง ซึ่งถือเป็นแหล่งเงินทุนสำรองในกรณีที่เงินหมด ส่วนในมุมธุรกิจ การมีสภาพคล่องทางการเงิน คือการมีเงินสดในการดำเนินการได้ต่อเนื่อง จ่ายเงินให้พนักงานและคู่ค้าได้ตรงนัด ซึ่งช่วยให้เราสามารถรักษาความน่าเชื่อถือ และใช้เป็นเงื่อนไขในการต่อรองได้ดีที่สุดกับคู่ค้าทางธุรกิจ

ควรมีสภาพคล่องทางการเงินเท่าไหร่ถึงจะเหมาะสม?

การมีสภาพคล่องทางการเงินที่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับลักษณะรายได้ ภาระค่าใช้จ่าย และรูปแบบการดำเนินชีวิตหรือธุรกิจของแต่ละคน แต่โดยทั่วไปแล้ว สภาพคล่องที่ดีควรมีองค์ประกอบสำคัญดังนี้

•   อัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียน (Current Ratio) มากกว่า 1 : หากอัตราส่วนสภาพคล่องมากกว่า 1 จะสะท้อนว่าสินทรัพย์หมุนเวียนมีมากกว่าหนี้สินระยะสั้น ทำให้สามารถชำระหนี้ได้ตามกำหนด และลดความเสี่ยงด้าน เงินทุนหมุนเวียนในระยะสั้น
•   มีเงินสดสำรองเพียงพอสำหรับภาวะฉุกเฉิน : ควรเตรียมเงินฉุกเฉินอย่างน้อย 3-6 เดือนของค่าใช้จ่ายประจำ เพื่อรองรับเหตุการณ์ที่ไม่คาดคิด เช่น รายได้สะดุดหรือค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน
•   บริหารกระแสเงินสดอย่างมีประสิทธิภาพ : ควรวางแผนและติดตามเงินเข้า-ออกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้มั่นใจว่ามีเงินสำรองเพียงพอสำหรับค่าใช้จ่าย การดำเนินงาน และการชำระหนี้ในแต่ละช่วงเวลา

หากสามารถรักษาองค์ประกอบเหล่านี้ได้อย่างสมดุล ก็จะช่วยให้สภาพคล่องทางการเงินมีความมั่นคง และพร้อมรับมือกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต

หากขาดสภาพคล่องทางการเงินจะเกิดอะไรขึ้น

หากขาดสภาพคล่องทางการเงินจะส่งผลกระทบต่อภาระค่าใช้จ่ายในระยะสั้น และภาระค่าใช้จ่ายในระยะยาว ทำให้การวางแผนทางการเงินในอนาคตเป็นเรื่องยากยิ่งขึ้น

ผลกระทบในระยะสั้น

•   ปัญหาการชำระค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน : ไม่สามารถจ่ายค่าอาหาร ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าเดินทาง หรือค่ารักษาพยาบาลได้
•   ปัญหาการจ่ายหนี้สิน : ไม่สามารถชำระงวดค่างวดรถ ค่างวดบ้าน หรือจ่ายขั้นต่ำของบัตรเครดิตได้ทันตามกำหนด 

ผลกระทบในระยะยาว

•   ต้องขายสินทรัพย์แบบขาดทุน: หากนำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ต่าง ๆ แล้วเกิดปัญหาขาดสภาพคล่องขึ้นมา ก็จำเป็นต้องขายสินทรัพย์สภาพคล่องต่ำ เช่น หุ้น, อสังหา ฯ ในราคาขาดทุน เพื่อนำเงินสดไปแก้ปัญหาดังกล่าว
•   กระทบประวัติการชำระหนี้: หากไม่สามารถชำระหนี้ได้ตามกำหนดอย่างต่อเนื่อง อาจส่งผลต่อประวัติสินเชื่อและทำให้การเข้าถึงสินเชื่อในอนาคตทำได้ยากขึ้น
•   ต้องพึ่งพาหนี้นอกระบบ : เมื่อผิดนัดชำระหนี้เป็นประจำ ย่อมส่งผลให้ไม่สามารถกู้เงินกับสถาบันการเงินในระบบได้ตามปกติ จนสุดท้ายก็ต้องกู้เงินนอกระบบที่คิดอัตราดอกเบี้ยสูง

สัญญาณที่บ่งบอกว่าขาดสภาพคล่องทางการเงิน มีอะไรบ้าง?

ปัญหาสภาพคล่องทางการเงิน (liquidity)มักเริ่มจากสัญญาณเล็ก ๆ ที่ถูกมองข้าม เช่น เงินสดเริ่มตึงมือ จ่ายบิลล่าช้า หรือเริ่มพึ่งพาหนี้ระยะสั้นมากขึ้น หากไม่รีบสังเกตและแก้ไข อาจลุกลามจนกลายเป็นปัญหาหนี้สินในระยะยาวได้

สัญญาณเตือนสำคัญของความเสี่ยงด้านการขาดสภาพคล่อง

1.    กระแสเงินสดไม่พอหมุนเวียน : รายรับน้อยกว่ารายจ่าย หรือเงินไปค้างอยู่กับสต็อก/ค่าใช้จ่ายที่ยังไม่ก่อให้เกิดรายได้ ทำให้ขาดเงินสดใช้ในแต่ละรอบ
2.    เริ่มจ่ายหนี้ล่าช้าหรือผิดนัดชำระ : มีการค้างชำระค่าใช้จ่ายต่าง ๆ เช่น ค่าเช่า ค่าน้ำค่าไฟ เงินเดือน หรือหนี้บัตรเครดิตและสินเชื่อ
3.    ต้องกู้เงินระยะสั้นบ่อยขึ้น : พึ่งพาการกู้ยืมเพื่อหมุนเงินในชีวิตประจำวัน หรือใช้หนี้ก้อนเดิม แทนที่จะใช้เพื่อสร้างรายได้
4.    หนี้สินระยะสั้นสูงกว่าสินทรัพย์หมุนเวียน : โดยเฉพาะในธุรกิจ สะท้อนว่ามีภาระหนี้มากกว่าสินทรัพย์ที่เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ในระยะสั้น
5.    ภาระหนี้ระยะสั้นสูงเมื่อเทียบกับเงินสดที่มี : ในระดับบุคคล เมื่อรวมสินทรัพย์แล้วน้อยกว่าหนี้สิน แสดงถึงความเสี่ยงด้านสภาพคล่องที่สูง 
6.    ต้องขายทรัพย์สินอย่างเร่งด่วน : ต้องขายสินทรัพย์ เช่น ที่ดิน หุ้น หรือของมีค่า ในราคาต่ำกว่ามูลค่า เพื่อเสริมสภาพคล่อง

วิธีเช็กสภาพคล่องทางการเงิน ทำยังไง?

การเช็กสภาพคล่องทางการเงิน คือการประเมินว่าเรามีเงินสดหรือสินทรัพย์ที่เปลี่ยนเป็นเงินสดได้เพียงพอ สำหรับใช้จ่ายในชีวิตประจำวันและรองรับเหตุฉุกเฉินหรือไม่ การตรวจสอบอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้วางแผนการเงินได้แม่นยำขึ้น ลดความเสี่ยงจากการหมุนเงินไม่ทัน และมีสภาพคล่องที่ดียิ่งขึ้น โดยสามารถเริ่มต้นได้ง่าย ๆ ด้วยวิธีต่อไปนี้

1. เช็กรายรับ-รายจ่าย

เริ่มจากการบันทึกรายรับและรายจ่ายอย่างละเอียด ไม่ว่าจะใช้แอปหรือจดบันทึก เป้าหมายคือให้เห็นภาพรวมเงินเข้า-ออกอย่างชัดเจน รายรับอาจมาจากเงินเดือน รายได้เสริม หรือผลตอบแทนจากการลงทุน ส่วนรายจ่ายคือค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง และค่าสาธารณูปโภค

เมื่อรวมข้อมูลทั้งหมดแล้ว จะช่วยให้รู้ว่ารายรับมากกว่ารายจ่ายหรือไม่ และมีเงินเหลือเพียงพอสำหรับสร้างเงินสำรองหรือไม่ ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการมีสภาพคล่องที่ดี

2. กระแสเงินสด (Cash Flow)

งบดุลส่วนบุคคล คือ การสรุปภาพรวมสินทรัพย์และหนี้สินทั้งหมด เช่น เงินสด เงินฝาก การลงทุน บ้าน รถยนต์ เทียบกับหนี้บัตรเครดิต หรือสินเชื่อต่าง ๆ

การทำงบดุลจะช่วยให้เห็นฐานะทางการเงินชัดเจนขึ้น และรู้ว่าสินทรัพย์ที่มีสามารถรองรับหนี้สินได้มากน้อยแค่ไหน หากสินทรัพย์มากกว่าหนี้สิน ก็ถือว่ามีพื้นฐานสภาพคล่องที่ดี

3. คำนวณอัตราส่วนสภาพคล่อง (Liquidity Ratio)

อัตราส่วนสภาพคล่อง เป็นตัวชี้วัดความสามารถในการชำระหนี้ระยะสั้น โดยคำนวณจาก

อัตราส่วนสภาพคล่อง = สินทรัพย์หมุนเวียน ÷ หนี้สินหมุนเวียน

ตัวอย่าง หากมีเงินสดและเงินฝาก 100,000 บาท และหนี้บัตรเครดิต 20,000 บาท อัตราส่วนสภาพคล่อง = 100,000 ÷ 20,000 = 5

ค่าที่ได้ควรมากกว่า 1 ยิ่งสูงยิ่งสะท้อนว่าสามารถรับมือภาระหนี้ระยะสั้นได้ดี

4. คำนวณอัตราส่วนการออม (Savings Ratio)

อัตราส่วนการออมช่วยบอกว่าเราสามารถเก็บเงินได้มากน้อยแค่ไหนเมื่อเทียบกับรายได้ โดยคำนวณจาก

อัตราส่วนการออม = (รายได้ − ค่าใช้จ่าย) ÷ รายได้ × 100

ตัวอย่าง หากมีรายได้ 50,000 บาท และค่าใช้จ่าย 40,000 บาท

อัตราส่วนการออม = 20%

โดยทั่วไปควรมีอย่างน้อย 10% ขึ้นไป และหากทำได้ถึง 20% จะยิ่งช่วยเสริมสภาพคล่องให้มั่นคงมากขึ้น รวมถึงช่วยสร้างเงินสำรองฉุกเฉินให้เพียงพอในระยะยาว

วิธีจัดการสภาพคล่องทางการเงินให้พร้อมรับมือทุกสถานการณ์

หากต้องการจัดการสภาพคล่องทางการเงินอย่างมีประสิทธิภาพ สิ่งแรกที่ควรทำ คือ วางแผนการเงินก่อนใช้จ่ายทุกครั้ง เช่น จัดทำบัญชีรายรับรายจ่าย เพื่อให้รู้ถึงสถานะทางการเงินที่ชัดเจนในแต่ละเดือน เมื่อมีเงินเหลือเก็บ ควรแบ่งส่วนหนึ่งไว้เป็นเงินสำรองฉุกเฉินในบัญชีเงินฝากที่สามารถถอนใช้ได้สะดวก เช่น บัญชีออมทรัพย์ เพื่อให้มีเงินพร้อมใช้เมื่อเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด 

ตัวอย่างของการมีสภาพคล่องที่ดี

การมีสภาพคล่องทางการเงินที่ดี ไม่ได้หมายความว่าเราต้องมีทรัพย์สินจำนวนมากเสมอไป แต่ต้องมีความสามารถในการรับมือกับค่าใช้จ่ายทั่วไปในชีวิตประจำวันได้ โดยไม่ต้องกู้เงินมาใช้จ่าย ตัวอย่างเช่น

•   มีเงินสำรองพร้อมใช้ : มีเงินสำรองฉุกเฉินเพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายประมาณ 3–6 เดือน เช่น มีค่าใช้จ่ายเดือนละ 12,000 บาท จะต้องมีเงินสดสำรองอย่างน้อย 36,000 บาทขึ้นไป
•   มีรายรับมากกว่ารายจ่าย : คนมีสภาพคล่องที่ดี จะรู้วิธีการบริหารค่าใช้จ่ายด้วยการปรับลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น ทำให้รายรับมากกว่ารายจ่ายอยู่เสมอ
•   ไม่นำเงินไปลงทุนในสินทรัพย์ประเภทเดียว : มีสินทรัพย์เพื่อการลงทุนหลายประเภท เช่น หุ้น ทองคำ หรืออสังหาริมทรัพย์ เพื่อให้เราสามารถขายสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงก่อนเป็นอันดับแรก เมื่อถึงเวลาที่ต้องการใช้เงินสดโดยไม่ต้องขายสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องต่ำกว่าในราคาขาดทุน

สภาพคล่องทางการเงินเรื่องที่ทุกคนควรรู้ พร้อมแนะนำตัวช่วยยามฉุกเฉินให้กับคุณ

หลายคนให้ความสำคัญกับการนำเงินลงทุนในสินทรัพย์ต่าง ๆ จนละเลยการบริหารสภาพคล่องทางการเงินไปทั้งที่สภาพคล่องทางการเงินเป็นสิ่งสำคัญอย่างมาก เพราะช่วยให้เราใช้ชีวิตประจำวัน หรือดำเนินธุรกิจได้อย่างคล่องตัว การเรียนรู้และป้องกันการขาดสภาพคล่อง จะช่วยให้เรารับมือกับปัญหาการสร้างหนี้สินที่ไม่จำเป็นได้

หากเกิดสถานการณ์ที่ต้องการเพิ่มสภาพคล่องและมีทรัพย์สินที่มีมูลค่าอยู่แล้ว อีซี่มันนี่ ผู้ดำเนินธุรกิจด้าน สินเชื่อทรัพย์ค้ำ (Asset-Backed Financing) เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่สามารถนำมาพิจารณาได้ โดยเป็นการใช้ทรัพย์สินเป็นหลักประกันเพื่อเข้าถึงเงินทุน โดยไม่จำเป็นต้องขายทรัพย์สินออกไป ทั้งนี้ควรศึกษารายละเอียด อัตราดอกเบี้ย และเงื่อนไขของผู้ให้บริการก่อนตัดสินใจ 

ดาวน์โหลดแอป Easy Smart 

•   Android : Easy Smart โรงรับจำนำ ONLINE - แอปพลิเคชันใน Google Play
•   iOS : Easy Smart โรงรับจำนำ ONLINE App

ซึ่งหากคุณสนใจสามารถศึกษารายละเอียดเพิ่มเติม Easy Money ได้ทุกสาขาทั่วประเทศ หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมผ่าน EASY CARE 02-113-1123 ให้บริการทุกวันในเวลา 08.00-18.00 น. (ยกเว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์)

คำถามที่พบบ่อย (FAQs)

งบดุลส่วนบุคคลไม่สมดุล ควรทำอย่างไร?

ควรเริ่มจากการทบทวนสินทรัพย์และหนี้สิน ลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น และวางแผนชำระหนี้ดอกเบี้ยสูงตามความเหมาะสม พร้อมเพิ่มเงินสำรองฉุกเฉินและพิจารณาทางเลือกในการบริหารหนี้ เพื่อช่วยให้ฐานะทางการเงินมีความสมดุลมากขึ้น 

อัตราส่วนการออมที่ดีควรเป็นเท่าไหร่?

อัตราส่วนการออมที่ดีโดยพื้นฐานควรเริ่มที่อย่างน้อย 10 ถึง 20% ของรายได้ประจำเดือน แต่ถ้ารายได้ผันผวนหรือเป็นคนที่มีภาระมากให้ตั้งเป้าให้สูงขึ้น และเน้นการออมก่อนใช้ทุกเดือน เพื่อให้เงินสำรองฉุกเฉินครบ 3-6 เดือน จากนั้นจึงค่อยเพิ่มสัดส่วนออมเพื่อการลงทุนตามเป้าหมายระยะยาว และเสริมสภาพคล่องทางการเงินให้ดีที่สุด

สภาพคล่องกับเงินสำรองฉุกเฉินเหมือนกันหรือไม่?

สภาพคล่องกับเงินสำรองฉุกเฉิน ไม่เหมือนกัน สภาพคล่องทางการเงินคือความสามารถในการมีเงินสดหรือเปลี่ยนสินทรัพย์เป็นเงินสดได้ทันต่อความจำเป็น ส่วนเงินสำรองฉุกเฉินคือเงินที่จัดเตรียมไว้สำหรับค่าใช้จ่ายไม่คาดคิด ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ช่วยเสริมสภาพคล่องทางการเงิน 

มีทรัพย์สินแต่ไม่มีเงินสด ถือว่าขาดสภาพคล่องหรือไม่?

อาจถือว่ามีความเสี่ยงด้านสภาพคล่อง หากมีทรัพย์สินจำนวนมากแต่ไม่มีเงินสดหรือสินทรัพย์ที่เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ทันต่อค่าใช้จ่ายที่ถึงกำหนด ทั้งนี้ การบริหารสภาพคล่องควรคำนึงถึงเงินสำรอง สินทรัพย์ที่เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ง่าย และทางเลือกในการเข้าถึงเงินทุนจากทรัพย์สินที่มีอยู่ เช่น Asset-Backed Financing